Bài thuốc nam trị bệnh nôn mửa khi có thai (Ác trở)
Nôn mửa khi có thai là hiện tượng thường gặp trong những tháng đầu thai kỳ. Theo y học cổ truyền, chứng bệnh này được gọi là Ác trở, dân gian quen gọi là ốm nghén hay bệnh nghén. Nếu được điều trị đúng theo thể bệnh, triệu chứng sẽ giảm dần, giúp thai phụ ăn uống tốt hơn, nâng cao sức khỏe của mẹ và hỗ trợ sự phát triển của thai nhi. Nội dung dưới đây được biên soạn dựa trên tài liệu Thuốc Nam Trị Bệnh của Lương y Nguyễn Công Đức.
Nôn mửa khi có thai theo Đông y là gì?
Theo Đông y, bệnh thường xuất hiện khi thai được khoảng 2–3 tháng. Người bệnh có biểu hiện buồn nôn, nôn nhiều lần trong ngày, cơ thể mệt mỏi, chóng mặt, thích ăn đồ chua, sợ mùi thức ăn hoặc chỉ cần ngửi mùi cũng gây nôn. Đây là một biểu hiện khá phổ biến trong thai kỳ nhưng nếu kéo dài sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ bầu.
Nguyên nhân gây bệnh theo y học cổ truyền
Đông y cho rằng khi người phụ nữ mới mang thai, huyết tập trung nuôi dưỡng bào thai, làm phần huyết trong cơ thể tạm thời suy giảm. Khi đó khí có xu hướng bốc nghịch lên trên, khiến hai mạch Xung và Nhâm mất cân bằng, từ đó gây nên chứng nôn mửa.

Đây là cơ chế bệnh sinh đặc trưng của chứng Ác trở trong y học cổ truyền.
Triệu chứng nhận biết
Thai phụ thường có các biểu hiện sau:
Có thai khoảng 2–3 tháng.
Mệt mỏi, muốn nằm nghỉ nhiều.
Đầu mặt choáng váng, xây xẩm.
Buồn nôn và nôn nhiều.
Có cảm giác khát nước.
Ăn kém, không muốn ăn.
Miệng nhạt hoặc hơi đắng.
Bụng cồn cào khó chịu.
Rêu lưỡi trắng mỏng hoặc vàng.
Mạch Hoạt, Sác theo Đông y.
Nguyên tắc điều trị
Theo tài liệu, phép chữa là:
Kiện Tỳ Vị – Tiêu đàm – Thanh nhiệt – Điều hòa khí huyết.
Mục tiêu điều trị là:
Điều hòa khí nghịch.
Làm giảm buồn nôn.
Hỗ trợ tiêu hóa.
Giúp thai phụ ăn uống tốt hơn.
Bảo vệ thai khí.
Bài thuốc nam trị bệnh nôn mửa khi có thai
Thành phần
Trần bì (Pericarpium Citri Reticulatae): 12 g
Bán hạ tẩm nước gừng sao vàng (Rhizoma Typhonii): 12 g
Tinh tre (Caulis Bambusae in Taeniam): 12 g
Cam thảo dây (Ramulus Abri Precatorii): 12 g
Gừng tươi (Rhizoma Zingiberis): 12 g
Gia giảm theo từng trường hợp
Trường hợp cơ thể mệt mỏi, ăn uống kém
Gia thêm:
Hoàng tinh: 20 g
Bố chính sâm: 16 g
Nhóm vị thuốc này có tác dụng hỗ trợ bồi bổ cơ thể, giúp cải thiện tình trạng suy nhược và nâng cao khả năng ăn uống.
Trường hợp tiêu hóa chậm
Gia thêm:
Sa nhân.
Chỉ xác.
Hai vị thuốc giúp hành khí, hỗ trợ tiêu hóa và giảm cảm giác đầy bụng, khó tiêu.
Tác dụng của các vị thuốc trong bài
Trần bì
Giúp điều hòa khí, kiện tỳ, giảm đầy bụng và hỗ trợ cầm nôn.
Bán hạ chế gừng
Có tác dụng hóa đàm, giáng nghịch, giảm nôn. Việc chế với gừng giúp giảm tính kích ứng của dược liệu.
Tinh tre
Thanh nhiệt, hóa đàm, giúp giảm cảm giác buồn nôn và khó chịu.
Cam thảo dây
Điều hòa các vị thuốc trong bài, hỗ trợ kiện tỳ và giảm kích ứng đường tiêu hóa.
Gừng tươi
Làm ấm vị khí, chống nôn, hỗ trợ tiêu hóa và là vị thuốc thường được sử dụng trong các bài thuốc trị nghén theo Đông y.
Chế độ chăm sóc thai phụ
Bên cạnh việc áp dụng bài thuốc theo hướng dẫn của thầy thuốc y học cổ truyền, thai phụ nên:
Chia nhỏ nhiều bữa ăn trong ngày.
Không để bụng quá đói.
Hạn chế thức ăn nhiều dầu mỡ.
Tránh các mùi dễ kích thích buồn nôn.
Uống đủ nước.
Nghỉ ngơi hợp lý.
Giữ tinh thần thoải mái.
Khi nào cần đến cơ sở y tế?
Nôn nghén thông thường thường tự cải thiện sau ba tháng đầu thai kỳ. Tuy nhiên, cần đến bệnh viện nếu xuất hiện các dấu hiệu:
Nôn liên tục, không ăn uống được.
Sụt cân nhanh.
Có dấu hiệu mất nước.
Choáng váng nhiều.
Tiểu ít.
Nôn ra máu hoặc đau bụng dữ dội.
Đây có thể là tình trạng nghén nặng hoặc bệnh lý khác cần được bác sĩ sản khoa đánh giá.
Lưu ý khi sử dụng bài thuốc
Bài thuốc trên là phương pháp điều trị theo y học cổ truyền, cần được áp dụng sau khi được thầy thuốc có chuyên môn thăm khám, biện chứng và gia giảm phù hợp với từng thể bệnh. Phụ nữ mang thai không nên tự ý sử dụng dược liệu hoặc phối hợp thêm các vị thuốc khác khi chưa có hướng dẫn của người có chuyên môn.
Bài thuốc nam trị bệnh nôn mửa khi có thai mang tính chất tham khảo độc giả không nên tự ý bốc thuốc uống khi cần phải gặp bác sĩ đông y để được thăm khám và kê toa. Quý khách có nhu cầu tư vấn miễn phí vui lòng liên hệ:
Thiện Minh Y Quán
ĐC: B14/12/9, Cây Cám, Tân Vĩnh Lộc, TPHCM
ĐT & Zalo: 0904 890 895 – Website: www.thienminhyquan.com
