Bài thuốc nam hỗ trợ điều trị trúng độc
Bài thuốc nam hỗ trợ điều trị trúng độc
Trúng độc có thể xảy ra do ăn phải thực phẩm có độc, uống nhầm thuốc, hóa chất hoặc tiếp xúc với các chất độc. Tùy từng nguyên nhân mà cách xử trí và sử dụng cây thuốc cũng khác nhau.
Trong y học cổ truyền, một số cây thuốc quen thuộc như đậu xanh, đậu đen, rau má, rau sam, củ cải, sắn dây, cam thảo, phòng phong và hoa hiên được sử dụng trong các trường hợp trúng độc khác nhau.
Điều quan trọng là phải xác định được nguyên nhân gây độc trước khi lựa chọn cách xử trí.
Lưu ý: Trúng độc có thể diễn biến nhanh và nguy hiểm đến tính mạng. Nếu người bệnh lơ mơ, mất ý thức, khó thở, co giật, nôn liên tục hoặc tình trạng xấu đi nhanh chóng, cần đưa đến cơ sở y tế cấp cứu ngay. Không dùng thuốc Nam để trì hoãn việc cấp cứu.
Thuốc Nam trị trúng độc do ăn uống
Một số trường hợp thường được nhắc đến gồm trúng độc sắn và trúng độc nấm.
Trúng độc sắn
Có thể sử dụng một số cách sau:
Rau muống: 100g, giã nhỏ, vắt lấy nước uống.
Đậu xanh: 40g, nấu chín cho ăn hoặc giã nhỏ, hòa với nước sôi để nguội cho uống.
Cây chuối hột: lấy phần nõn trắng bên trong một đoạn dài 20–40cm, giã nát, pha nước uống.
Mía: 1 cây, róc bỏ vỏ ngoài, cho ăn hoặc vắt lấy nước uống.
Rau sam: 40–60g, giã vắt lấy nước uống.
Lá khoai lang: 40–60g, giã vắt lấy nước uống hoặc luộc chín cho ăn.
Đường: 20–30g, hòa với nước sôi để nguội cho uống; có thể dùng mật mía hoặc mật ong thay thế.
Lá sắn: một nắm lá sắn đã gây độc, sắc cho uống.
Nếu người bệnh ngộ độc sắn có biểu hiện nặng như lơ mơ, khó thở, co giật hoặc mất ý thức, cần cấp cứu ngay.
Trúng độc nấm
Có thể dùng:
Tiết vịt: 20–25ml, cho uống khi còn nóng.
Bột sắn dây: 20–30g, hòa với nước cho uống.
Ngộ độc nấm có thể gây hậu quả nghiêm trọng. Không nên chờ sử dụng thuốc Nam nếu người bệnh có biểu hiện bất thường sau khi ăn nấm.
Thuốc Nam trị trúng độc do uống thuốc
Các trường hợp trúng độc do uống thuốc hoặc một số chất độc khác cần được xử trí tùy theo từng loại.
Trúng độc Nha phiến
Có thể dùng:
Tiết vịt: cho uống.
Bông: đốt thành tro, hòa nước cho uống.
Trúng độc Thạch tín
Có thể sử dụng:
Phòng phong: 20–40g, tán thành bột, hòa với nước sôi để nguội cho uống.
Tiết vịt: cho uống.
Hoa hiên: 20–40g, giã vắt lấy nước uống.
Bột đậu xanh: 20–40g, hòa với nước sôi để nguội cho uống.
Trúng độc Thủy ngân
Có cách dùng:
Xuyên tiêu: 1kg, sao nóng rồi rắc xuống chiếu, lót một lớp vải thưa và cho người bệnh nằm đắp chăn.
Đây là trường hợp cần đặc biệt thận trọng. Khi nghi ngờ nhiễm độc thủy ngân, cần nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế.
Trúng độc Ban miêu
Đậu đen: 100–200g, nấu lấy nước đặc, để nguội rồi cho uống dần.
Trúng độc Lút hoàng
Có thể dùng:
Tiết dê sống: 20–30ml, cho uống.
Ô mai: 40g, bỏ hạt, nghiền nhuyễn, hòa với 15g đường cho uống.
Trúng độc Ba đậu
Đậu đen: 100g, nấu lấy nước đặc, để nguội rồi cho uống.
Trúng độc Phấn chì
Có thể sử dụng:
Tiết dê.
Hạt cải củ: 20–40g, giã nhỏ, hòa với nước đường cho uống.
Cam thảo dùng trong trường hợp trúng độc
Cam thảo được sử dụng trong trường hợp trúng độc nói chung.
Cách dùng:
Cam thảo: sắc nước cho uống.
Cam thảo không nên được hiểu là có thể giải được tất cả các loại chất độc. Khi đã biết hoặc nghi ngờ một loại hóa chất, thuốc hay chất độc cụ thể, người bệnh cần được xử trí phù hợp với nguyên nhân.
Trúng độc do tiếp xúc với chất độc
Một số cách sử dụng cây thuốc gồm:
Rau má
Rau má tươi: vắt lấy nước uống, có thể pha thêm một ít đường.
Đậu xanh
Dùng đậu xanh cả vỏ, giã nhỏ hòa nước uống sống hoặc nấu chín cho uống.
Củ cải
Củ cải tươi: giã nhỏ, vắt lấy nước.
Nếu dùng củ cải khô: giã nhỏ, cho nước đun sôi để nguội vào vắt lấy nước, hòa thêm một ít đường.
Ngoài ra còn có nước tiêu và nước đường được sử dụng trong một số trường hợp.
Nếu chất độc tiếp xúc với da hoặc mắt, cần xử trí ngay theo loại chất gây độc. Không tự ý cho người bệnh uống thuốc khi đang lơ mơ, co giật hoặc khó nuốt.
Một số bài thuốc dùng khi nhiễm độc hóa chất
Trường hợp nhiễm độc chất dẫn xuất của Thạch tín
Có thể dùng:
Bột đậu xanh sống: 100g.
Bèo cái tía: 100g, phơi khô, sao vàng, tán thành bột.
Mỗi lần dùng 20g, hòa với nước đường uống, ngày 2–3 lần.
Nếu xuất hiện vàng da hoặc các biểu hiện bất thường khác, có bài:
Rau sam: 40g.
Lá gai: 40g.
Quả dành dành: 20g.
Nhân trần: 20g.
Cho 400ml nước, sắc còn 200ml, chia uống.
Trường hợp nhiễm độc chất dẫn xuất của Phosphor
Có thể dùng:
Lá hẹ tươi: 40g.
Lá tre tươi: 40g.
Bèo tía: 40g.
Lá tre và bèo tía thái nhỏ, cho vào 400ml nước, sắc còn 200ml. Lá hẹ tươi giã nhỏ, vắt lấy nước rồi hòa vào nước thuốc để uống.
Khi nào trúng độc cần cấp cứu?
Cần đưa người bệnh đi cấp cứu ngay khi có một trong những dấu hiệu:
Lơ mơ hoặc mất ý thức.
Khó thở.
Co giật.
Nôn ói liên tục.
Đau bụng dữ dội.
Da hoặc môi tím tái.
Chảy máu bất thường.
Vàng da.
Người bệnh yếu nhanh.
Tình trạng ngày càng nặng.
Nếu biết chất gây độc, nên mang theo vỏ thuốc, chai lọ, nhãn hóa chất hoặc sản phẩm mà người bệnh đã sử dụng để bác sĩ xác định nguyên nhân và lựa chọn cách xử trí phù hợp.
Có nên tự dùng thuốc Nam khi bị trúng độc?
Không nên tự ý dùng thuốc Nam thay thế cấp cứu, đặc biệt trong trường hợp người bệnh:
Bất tỉnh.
Co giật.
Khó thở.
Ngộ độc hóa chất.
Ngộ độc thuốc.
Uống phải một lượng lớn chất độc.
Có biểu hiện xấu đi nhanh chóng.
Một số cách dùng dược liệu trong các trường hợp trúng độc có liều lượng khá cao hoặc sử dụng những nguyên liệu đặc biệt. Vì vậy, việc tự áp dụng tại nhà có thể gây thêm nguy hiểm nếu dùng sai nguyên nhân, sai liều hoặc sai cách.
Điều quan trọng khi xử trí trúng độc
Khi xảy ra trúng độc, cần cố gắng xác định:
Người bệnh đã dùng hoặc tiếp xúc với chất gì?
Dùng hoặc tiếp xúc bằng đường nào?
Khoảng bao lâu trước khi xuất hiện triệu chứng?
Đã dùng biện pháp gì trước đó?
Những thông tin này rất quan trọng để nhân viên y tế xác định hướng xử trí.
Không nên tự gây nôn cho người bệnh nếu chưa được hướng dẫn, đặc biệt khi người bệnh đã lơ mơ hoặc có nguy cơ sặc.
Kết luận
Các bài thuốc Nam trị trúng độc sử dụng nhiều cây thuốc quen thuộc như đậu xanh, đậu đen, rau má, rau sam, củ cải, sắn dây, cam thảo, phòng phong và hoa hiên.
Mỗi loại trúng độc có cách xử trí khác nhau. Vì vậy, không nên sử dụng một bài thuốc cho mọi trường hợp.
Đặc biệt, khi người bệnh mất ý thức, khó thở, co giật, nôn nhiều hoặc diễn biến nặng, cần đưa đến cơ sở y tế cấp cứu càng sớm càng tốt. Thuốc Nam chỉ nên được sử dụng khi đã xác định rõ tình trạng và có người có chuyên môn hướng dẫn.
Bài thuốc nam hỗ trợ điều trị trúng độc mang tính chất tham khảo độc giả không nên tự ý bốc thuốc uống khi cần phải gặp bác sĩ đông y để được thăm khám và kê toa. Quý khách có nhu cầu tư vấn miễn phí vui lòng liên hệ:
Thiện Minh Y Quán
ĐC: B14/12/9, Cây Cám, Tân Vĩnh Lộc, TPHCM
ĐT & Zalo: 0904 890 895 – Website: www.thienminhyquan.com