Bài thuốc nam chữa các trùng thú cắn

Bài thuốc nam chữa các trùng thú cắn

Trong cuộc sống, con người có thể bị rắn, rết, ong, sâu róm hoặc các loại côn trùng và động vật có độc cắn, đốt. Mức độ tổn thương phụ thuộc vào loại con vật, vị trí bị cắn và lượng độc đi vào cơ thể.

Trong các phương pháp thuốc Nam, nhiều loại cây và nguyên liệu quen thuộc như nghể răm, mào gà tía, bồ cu vẽ, chí thiên, sắn dây, mướp đắng, tỏi, rau má và lá khoai sọ được sử dụng trong những trường hợp khác nhau.

Tuy nhiên, với rắn độc cắn, đây là tình trạng cấp cứu. Không được chờ sắc thuốc hoặc tự đắp thuốc để thay thế việc đưa người bệnh đến cơ sở y tế.

LƯU Ý QUAN TRỌNG: Khi bị rắn độc cắn, cần bất động ngay vùng bị cắn, giữ phần bị cắn ở vị trí thấp hơn tim và đưa người bệnh đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt. Không garo phía trên vết cắn và không tự ý đắp thảo dược lên vết thương.

Các trường hợp trùng thú cắn, đốt thường gặp

Các trường hợp được đề cập gồm:

Rắn độc cắn.

Rết cắn.

Ong đốt.

Bọ nẹt.

Sâu róm.

Mỗi loại có cách xử trí khác nhau. Không nên dùng một loại thuốc cho tất cả các trường hợp.

 

Bị rắn độc cắn cần làm gì?

Rắn độc cắn có thể gây nguy hiểm nhanh chóng. Việc quan trọng nhất là giữ người bệnh bình tĩnh và hạn chế vận động vùng bị cắn.

Cách xử trí ban đầu

Bất động vùng bị rắn cắn.

Đặt phần cơ thể bị cắn thấp hơn tim.

Nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế.

Nếu có thể, ghi nhớ hoặc chụp lại hình ảnh con rắn để hỗ trợ nhận diện.

Không nên làm

Không garo phía trên vết cắn.

Không tự ý đắp thuốc Nam lên vết cắn.

Không tự rạch hoặc chích vết thương.

Không chờ xuất hiện triệu chứng nặng mới đi cấp cứu.

Nội dung xử trí này cần được ưu tiên trước bất kỳ phương thuốc nào.

Một số phương thuốc Nam dùng trong trường hợp rắn cắn

Trong trường hợp không thể tiếp cận cơ sở y tế ngay, một số phương thuốc dân gian được sử dụng với mục đích xử trí tạm thời.

Tuy nhiên, đây không phải phương án thay thế huyết thanh kháng nọc độc và điều trị cấp cứu.

Phương thuốc 1: Hạt mào gà tía

Thành phần

Hạt mào gà tía: 20g.

Cách dùng

Giã dập, thêm nước rồi vắt lấy nước cho uống, phần bã đắp vào vết thương.

Phương thuốc từ lá bồ cu vẽ và cây chí thiên

Thành phần

Lá bồ cu vẽ: lượng bằng nhau.

Lá cây chí thiên: lượng bằng nhau.

Cách dùng

Rửa sạch, giã nhỏ trong cối đã làm sạch. Có thể trộn với nước vo gạo nếu có sẵn.

Vắt lấy nước uống, phần bã đắp vào vết thương.

Phương thuốc từ hoa nghể răm

Thành phần

Hoa nghể răm: 10g.

Nếu không có hoa có thể dùng lá.

Cách dùng

Rửa sạch, giã nhỏ, vắt lấy nước uống và dùng phần bã đắp vào vết thương.

Trong trường hợp không có cối, có thể nhai để nuốt phần nước và dùng bã đắp vào vị trí bị cắn.

Phương thuốc từ lá sắn dây hoặc lá mướp đắng

Thành phần

Lá sắn dây: 5–7 lá.

Hoặc:

Lá mướp đắng: 5–7 lá.

Cách dùng

Rửa sạch lá, nhai lấy nước rồi nuốt. Phần bã đắp vào vết thương và băng lại.

Phương thuốc từ Quế, trầu không và gừng

Thành phần

Quế: 80g.

Lá trầu không: 40g.

Gừng tươi: 40g.

Vôi: 20g.

Phèn chua: 20g.

Cách chế biến

Vôi, Quế và Phèn chua tán thành bột.

Gừng tươi và lá trầu không giã nhỏ, vắt lấy nước.

Trộn phần bột thuốc với nước cốt Gừng, Trầu không và một ít hồ để làm thành viên. Mỗi viên khoảng 10g, phơi khô để dùng.

Cách dùng

Cách dùng được mô tả gồm uống và mài một viên để bôi vào vết thương.

Không nên tự thực hiện cách này đối với người bị rắn độc cắn, vì việc xử trí hiện nay cần ưu tiên đưa người bệnh đến cơ sở y tế.

Bị rết cắn dùng thuốc Nam gì?

Hai cách sử dụng được đề cập gồm:

Tỏi

Tỏi: giã dập rồi bôi vào vết thương.

Vôi ăn trầu

Dùng vôi ăn trầu bôi vào vị trí bị rết cắn.

Với vết cắn gây sưng nhiều, đau dữ dội, khó thở, chóng mặt hoặc có biểu hiện bất thường toàn thân, cần đi khám ngay.

Bị ong đốt dùng gì?

Một số nguyên liệu dùng ngoài gồm:

Vôi ăn trầu

Xát vào vị trí bị ong đốt.

Muối

Hòa muối với nước rồi bôi vào chỗ bị đốt.

Củ ráy dại

Cắt một lát củ ráy dại rồi xát vào vị trí bị ong đốt.

Nếu người bệnh bị nhiều vết ong đốt, sưng nhanh vùng mặt hoặc cổ, khó thở, chóng mặt, ngất hoặc có biểu hiện bất thường toàn thân, cần cấp cứu ngay.

Bị sâu róm, bọ nẹt làm sao giảm khó chịu?

Khi tiếp xúc với lông sâu róm hoặc bọ nẹt, da có thể xuất hiện cảm giác ngứa, rát và khó chịu.

Một số cách dùng ngoài gồm:

Lấy tóc rối xát kỹ vào vùng bị lông sâu bám.

Có thể dùng một nắm xôi lăn lên vùng bị ảnh hưởng để làm dính lông sâu.

Rau má: vò nát rồi xát vào da.

Lá khoai sọ: vò nát rồi xát vào vùng bị ảnh hưởng.

Không nên chà xát quá mạnh khiến da bị trầy xước.

Cây thuốc Nam nổi bật trong các trường hợp trùng thú cắn

Mào gà tía

Hạt được sử dụng trong một phương thuốc dành cho trường hợp rắn cắn.

Bồ cu vẽ

Lá được phối hợp với lá cây chí thiên trong phương thuốc dùng khi rắn cắn.

Chí thiên

Lá được dùng cùng bồ cu vẽ.

Nghể răm

Hoa hoặc lá được sử dụng trong một phương thuốc dành cho trường hợp rắn cắn.

Sắn dây

Lá được sử dụng trong phương thuốc dùng khi rắn cắn.

Mướp đắng

Lá được sử dụng thay thế lá sắn dây trong một phương thuốc.

Tỏi

Được sử dụng để bôi ngoài trong trường hợp rết cắn.

Rau má

Được dùng ngoài khi bị lông sâu róm hoặc bọ nẹt gây khó chịu trên da.

Khi nào vết cắn, vết đốt cần đi cấp cứu?

Cần đưa người bệnh đi cấp cứu khi có một trong những dấu hiệu:

Khó thở.

Sưng nhanh vùng mặt hoặc cổ.

Chóng mặt hoặc ngất.

Lơ mơ.

Nôn nhiều.

Đau dữ dội.

Sưng lan nhanh.

Co giật.

Yếu hoặc liệt tay chân.

Bị rắn độc cắn.

Bị nhiều con vật cùng cắn hoặc đốt.

Đặc biệt, rắn độc cắn luôn cần được xem là tình trạng nguy hiểm và phải đưa người bệnh đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt.

Có nên tự đắp thuốc Nam lên vết rắn cắn?

Không nên.

Đây là điểm đặc biệt quan trọng.

Với rắn độc cắn, việc tự đắp các loại lá, thuốc bột hoặc hỗn hợp dân gian lên vết thương có thể làm tổn thương tại chỗ nặng hơn và làm chậm quá trình điều trị.

Phương pháp xử trí ưu tiên là bất động vùng bị cắn và đưa người bệnh đến cơ sở y tế.

Các công thức dân gian chỉ nên được trình bày như kiến thức lịch sử về thuốc Nam, không nên dùng thay cho điều trị cấp cứu.

Những điều không nên làm khi bị rắn cắn

Không nên:

Garo phía trên vết cắn.

Rạch vết thương.

Hút nọc độc bằng miệng.

Chích hoặc nặn mạnh vết thương.

Đắp lá hoặc thuốc bột lên vết cắn.

Uống rượu để “giải độc”.

Tự điều trị tại nhà rồi chờ triệu chứng nặng.

Để người bệnh đi lại nhiều.

Thay vào đó, cần giữ người bệnh yên, bất động vùng bị cắn và nhanh chóng đến cơ sở y tế.

Trùng thú cắn có thể gây sốt không?

Có.

Sau chấn thương do thú độc cắn, vùng tổn thương có thể bị ứ máu và có nguy cơ nhiễm trùng. Tình trạng này có thể đi kèm những cơn sốt nặng.

Nếu sau khi bị cắn hoặc đốt xuất hiện sốt cao, sưng đỏ lan rộng, đau tăng, chảy dịch hoặc người bệnh mệt nhiều, cần được kiểm tra y tế.

Phân biệt rắn cắn với rết cắn và ong đốt

Rắn cắn

Đặc biệt nguy hiểm nếu là rắn độc. Cần bất động và đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay.

Rết cắn

Thường gây đau và tổn thương tại vị trí bị cắn. Có thể sử dụng phương pháp chăm sóc ngoài da được đề cập, nhưng nếu có biểu hiện toàn thân cần đi khám.

Ong đốt

Có thể gây sưng đau tại chỗ; trường hợp nhiều vết đốt hoặc xuất hiện khó thở, sưng mặt, chóng mặt cần cấp cứu.

Sâu róm, bọ nẹt

Thường gây khó chịu trên da do tiếp xúc với lông hoặc gai. Có thể xử trí bằng cách loại bỏ tác nhân và chăm sóc vùng da bị ảnh hưởng.

Bài thuốc Nam chữa trùng thú cắn có dùng cho mọi trường hợp không?

Không.

Mỗi loại vết cắn, vết đốt có nguyên nhân và mức độ nguy hiểm khác nhau.

Đặc biệt:

Rắn độc cắn → ưu tiên cấp cứu.

Nhiều ong đốt → cần theo dõi sát và đi cấp cứu nếu có dấu hiệu bất thường.

Rết cắn → theo dõi tình trạng đau, sưng và biểu hiện toàn thân.

Sâu róm, bọ nẹt → tập trung loại bỏ lông/gai gây kích ứng và chăm sóc da.

Không nên dùng cùng một bài thuốc cho tất cả các trường hợp.

Bài thuốc Nam chữa các trùng thú cắn gồm nhiều phương pháp sử dụng cây thuốc và nguyên liệu quen thuộc như mào gà tía, bồ cu vẽ, chí thiên, nghể răm, sắn dây, mướp đắng, tỏi, rau má, lá khoai sọ, muối và một số nguyên liệu khác.

Trong đó, các phương pháp dành cho rết cắn, ong đốt, bọ nẹt và sâu róm chủ yếu sử dụng ngoài da.

Riêng rắn độc cắn là trường hợp đặc biệt nguy hiểm. Người bệnh cần bất động vùng bị cắn, đặt phần bị cắn thấp hơn tim và đưa ngay đến cơ sở y tế. Không garo và không tự ý đắp thảo dược lên vết cắn.

Các bài thuốc dân gian được trình bày trong bài nên được xem là kiến thức về phương pháp thuốc Nam, không thay thế huyết thanh kháng nọc độc, cấp cứu và điều trị y tế hiện đại.

Bài thuốc nam chữa các trùng thú cắn mang tính chất tham khảo độc giả không nên tự ý bốc thuốc uống khi cần phải gặp bác sĩ đông y để được thăm khám và kê toa. Quý khách có nhu cầu tư vấn miễn phí vui lòng liên hệ:

Thiện Minh Y Quán

Miền Nam: B14/12/9, Cây Cám, Tân Vĩnh Lộc, TPHCM

Miền Tây: Ấp Đức Ngãi 1, Hậu Nghĩa, Tây Ninh

ĐT & Zalo: 0904 890 895 – Website: www.thienminhyquan.com