Bài thuốc nam trị bệnh ghẻ
Ghẻ là bệnh ngoài da có khả năng lây lan, gây ngứa nhiều và ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt, đặc biệt khi triệu chứng tăng về ban đêm. Trong tài liệu Thuốc Nam trị bệnh, bệnh ghẻ được xếp vào nhóm bệnh ngoài da và ghi lại một số phương pháp rửa, bôi thuốc theo kinh nghiệm sử dụng thuốc Nam.
Bệnh ghẻ là gì?
Theo tài liệu Thuốc Nam trị bệnh, ghẻ là bệnh ngoài da lây thường gặp ở Việt Nam, nguyên nhân do Sarcoptes scabiei gây ra.
Bệnh có thể lây chủ yếu thông qua tiếp xúc, nhất là trong điều kiện sinh hoạt đông người, chật chội, dùng chung quần áo hoặc vật dụng cá nhân. Tài liệu cũng đề cập đường lây qua quan hệ tình dục.
Do có tính lây, việc điều trị ghẻ không chỉ tập trung vào tổn thương trên da mà còn cần chú ý vệ sinh quần áo, chăn chiếu và những vật dụng có liên quan.
Dấu hiệu nhận biết bệnh ghẻ
Một trong những biểu hiện đặc trưng được tài liệu mô tả là ngứa nhiều ở vùng da non, đặc biệt ngứa tăng về ban đêm.
Trên da có thể xuất hiện:
Mụn nước nhỏ rải rác.
Các sẩn trên da.
Vết cào gãi do ngứa.
Rãnh ghẻ.
Nhiều người sống hoặc sinh hoạt gần nhau có thể cùng xuất hiện triệu chứng.
Tình trạng ngứa về đêm kết hợp với tổn thương ở những vị trí điển hình và có người tiếp xúc gần cũng bị ngứa là những yếu tố quan trọng cần nghĩ tới bệnh ghẻ. Tuy nhiên, ghẻ có thể bị nhầm với viêm da, chàm hoặc một số bệnh da khác, vì vậy trường hợp không điển hình nên được khám để xác định chính xác.
Bài thuốc Nam trị bệnh ghẻ theo tài liệu
Tài liệu Thuốc Nam trị bệnh ghi phương pháp điều trị gồm thuốc rửa và một số bài thuốc dùng ngoài.
Nước muối rửa ngoài da
Theo tài liệu, dùng nước hòa với muối cho hơi mặn, nấu lên và sử dụng khi còn ở mức nóng thích hợp.
Sau khi làm sạch vùng da, lau khô rồi mới sử dụng thuốc bôi.
Đây là bước vệ sinh được tài liệu đặt trước các bài thuốc bôi trị ghẻ.
Không nên chà xát mạnh làm trầy xước hoặc chảy máu da, bởi tổn thương hàng rào bảo vệ da có thể làm tăng nguy cơ kích ứng và nhiễm khuẩn.
Bài thuốc từ hạt củ đậu
Thành phần: Hạt quả cây củ đậu, dầu vừng hoặc mỡ lợn.
Cách làm theo tài liệu: Hạt củ đậu được sao tương tự rang lạc, sau đó tán thật mịn. Bột thu được đem trộn với dầu vừng hoặc mỡ lợn đã rán.
Cách dùng theo tài liệu: Sau khi vùng da ghẻ được rửa bằng nước muối, dùng hỗn hợp bôi ngoài tại vùng tổn thương.
Lưu ý quan trọng: Hạt củ đậu không phải phần củ ăn thông thường và có độc tính khi sử dụng không đúng cách. Không được tự ý ăn hoặc uống hạt củ đậu. Việc dùng ngoài da cũng cần thận trọng và nên có hướng dẫn chuyên môn.
Bài thuốc có lưu hoàng và xà sàng tử
Tài liệu ghi công thức:
Dầu: 75 g.
Lưu hoàng (Sulfur): 50 g.
Xà sàng tử (Semen Cnidii Monnieri): 25 g.
Hùng hoàng (Realgar): 5 g.
Ba dược liệu dạng rắn được tán thật mịn, cho vào dầu rồi chưng cách thủy khoảng một giờ. Theo tài liệu, sau khi tắm rửa bằng nước muối, lắc thuốc để các thành phần phân tán đều trong dầu rồi bôi vào vùng ghẻ.
Cảnh báo an toàn: Công thức trên được trình bày nhằm phản ánh nguyên bản bài thuốc trong tài liệu. Không nên tự pha chế hoặc tự sử dụng bài này, đặc biệt do có hùng hoàng (realgar), một khoáng vật chứa arsenic có nguy cơ gây độc. Không bôi lên vùng da rộng, da tổn thương hoặc sử dụng kéo dài khi chưa được người có chuyên môn đánh giá.
- Bài thuốc từ cây muồng trâu
Thành phần: Vỏ thân hoặc vỏ rễ cây muồng trâu 100 g và rượu với lượng vừa đủ.
Cách làm theo tài liệu: Cho dược liệu vào rượu, lượng rượu vừa đủ để ngâm xâm xấp.
Cách dùng: Sau khi vệ sinh vùng da bằng nước muối, tài liệu hướng dẫn dùng phần rượu thuốc bôi vào vùng bị ghẻ.
Không nên sử dụng trên vùng da trầy xước, chảy máu hoặc đang viêm nhiễm nặng vì rượu có thể gây kích ứng.
- Bài thuốc từ lá trầu không
Tài liệu còn ghi một cách dùng đơn giản với lá trầu không.
Lá trầu không được giã với đường, sau đó bọc trong vải và dùng ngoài tại vùng ghẻ.
Đây là kinh nghiệm được ghi trong tài liệu cổ truyền, không nên xem là phương pháp thay thế cho điều trị đặc hiệu khi bệnh ghẻ đã được chẩn đoán.
Vệ sinh chăn chiếu, quần áo khi bị ghẻ
Một lưu ý đáng chú ý trong tài liệu là: khi chữa ghẻ, chăn chiếu và áo quần phải được giặt bằng nước sôi.
Điều này phản ánh nguyên tắc quan trọng trong kiểm soát bệnh ghẻ: không chỉ xử lý tổn thương trên cơ thể mà còn phải chú ý nguồn có khả năng gây lây nhiễm trở lại.
Người bệnh cũng không nên dùng chung quần áo, khăn tắm hoặc đồ dùng cá nhân với người khác trong thời gian đang mắc bệnh.
Khi trong gia đình hoặc nơi sinh hoạt chung có nhiều người cùng ngứa, đặc biệt ngứa tăng về đêm, cần nghĩ đến khả năng lây ghẻ giữa những người tiếp xúc gần và nên được tư vấn điều trị đồng thời.
Có nên uống thuốc Nam để trị ghẻ?
Tài liệu gốc có ghi một công thức uống lưu hoàng. Tuy nhiên, đây là phương pháp trong tài liệu cổ và không nên chuyển thành hướng dẫn để người đọc tự sử dụng tại nhà.
Uống hoặc sử dụng các khoáng dược không đúng dạng bào chế, liều lượng và tiêu chuẩn chất lượng có thể gây nguy hiểm. Vì vậy, người bệnh không nên tự uống lưu hoàng, hùng hoàng hoặc các chế phẩm không rõ thành phần để chữa ghẻ.
Điều trị ghẻ bằng thuốc Nam cần lưu ý gì?
Các bài thuốc Nam nêu trên là những phương pháp được ghi lại trong tài liệu Thuốc Nam trị bệnh, không có nghĩa mọi công thức đều phù hợp với tiêu chuẩn điều trị và an toàn hiện nay.
Ghẻ là bệnh do ký sinh trùng gây ra và có khả năng lây. Khi đã xác định mắc ghẻ, mục tiêu quan trọng là điều trị đúng tác nhân, xử lý người tiếp xúc khi cần thiết và kiểm soát nguồn lây.
Không nên cào gãi mạnh vì có thể gây trầy xước, nhiễm khuẩn và để lại tổn thương da. Đặc biệt thận trọng khi áp dụng các bài thuốc lên trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, người cao tuổi hoặc người có vùng da tổn thương rộng.
Khi nào người bị ghẻ cần đi khám?
Nên đến cơ sở y tế khi tổn thương lan rộng, có mụn mủ, sưng nóng đỏ đau, chảy dịch, đóng vảy bất thường hoặc kèm sốt.
Trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, người suy giảm miễn dịch và người có bệnh da nền cũng nên được đánh giá chuyên môn trước khi tự áp dụng các chế phẩm thuốc Nam.
Trường hợp đã điều trị nhưng vẫn ngứa kéo dài hoặc nhiều thành viên trong gia đình liên tục tái nhiễm cần kiểm tra lại chẩn đoán, cách điều trị và việc xử lý nguồn lây.
Bài thuốc Nam trị bệnh ghẻ trong tài liệu Thuốc Nam trị bệnh chủ yếu gồm các phương pháp dùng ngoài như rửa bằng nước muối, dùng hạt củ đậu phối hợp dầu vừng, bài có lưu hoàng – xà sàng tử, muồng trâu và trầu không.
Bên cạnh sử dụng thuốc, tài liệu đặc biệt lưu ý việc vệ sinh chăn chiếu và quần áo nhằm hạn chế lây nhiễm và tái nhiễm.
Một số công thức cổ có chứa thành phần tiềm ẩn độc tính như hùng hoàng hoặc lưu hoàng dùng đường uống, vì vậy không nên tự áp dụng. Người bệnh cần được chẩn đoán đúng và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, nhất là khi bệnh lan rộng, có dấu hiệu nhiễm trùng hoặc xảy ra ở nhóm đối tượng đặc biệt.
Bài viết mang tính chất tham khảo độc giả không nên tự ý dùng kim châm cần phải gặp bác sĩ đông y để được thăm khám và đưa ra phác đồ châm phù hợp. Quý khách có nhu cầu tư vấn miễn phí vui lòng liên hệ:
Thiện Minh Y Quán
ĐC: B14/12/9, Cây Cám, Tân Vĩnh Lộc, TPHCM
ĐT & Zalo: 0904 890 895 – Website: www.thienminhyquan.com